Δύο Οσκαρ –καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και μοντάζ –και τρεις υποψηφιότητες, δύο βραβεία στις Κάννες, ένα BAFTA (στον Μίκη Θεοδωράκη για τη μουσική), μία Χρυσή Σφαίρα και τέσσερα ακόμη βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ είναι η σοδειά διακρίσεων της πιο δημοφιλούς ταινίας του Κώστα Γαβρά, του «Ζ», που βασίζεται στο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού για την υπόθεση της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς. Με σπουδαίο καστ –τους Ιβ Μοντάν στον ρόλο του Γρηγόρη Λαμπράκη, την Ειρήνη Παπά στον ρόλο της χήρας του και του Ζαν Λουί Τρεντινιάν στον ρόλο του ανακριτή Χρήστου Σαρτζετάκη –η γαλλόφωνη ταινία που γυρίστηκε στην Αλγερία έστρεψε για ακόμη μία φορά το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας στην Ελλάδα που ταλανιζόταν από τη χούντα, καθώς τα γεγονότα μπορεί να συνέβησαν πριν από το πραξικόπημα, ωστόσο ο σκηνοθέτης φρόντισε πριν από τους τίτλους τέλους να προσθέσει μια λίστα με όσα είχε απαγορεύσει το καθεστώς, όπως οι απεργίες, η συγκρότηση εργατικών σωματείων, η ελευθεροτυπία, αλλά και το γράμμα «Ζήτα».
![O παγκόσμιος θρίαμβος του «Ζ»](https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2013/02/14085640_ΓΑΒΡΑΣ-1971.jpg)