Δυόμισι χρόνια μετά το φιάσκο στο Κραν Μοντανά, ο Αντόνιο Γκουτέρες συναντήθηκε και πάλι από κοινού με τους Νίκο Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί.
Και από μόνο του το γεγονός της πρόσκλησης που απηύθυνε ο ΓΓ του ΟΗΕ στους δύο για την άτυπη αυτή συνάντηση στο Βερολίνο, σηματοδοτεί από μόνο του τη λήξη της περιόδου περισυλλογής, την οποία τους είχε δώσει μετά από εκείνο το βράδυ της 7ης Ιουλίου του 2017.
Από εκείνη τη συνάντηση και μετά οι σχέσεις των δυο ηγετών, αλλά και των δυο κοινοτήτων στο σύνολό τους εισήλθαν σε μια νέα εποχή, καχυποψίας και αλληλοεπίρριψης ευθυνών.
Υπό τον φόβο ενός οριστικού ναυαγίου ο ΓΓ του ΟΗΕ, έστειλε στην Κύπρο την αμερικανίδα διπλωμάτη Τζέιν Χολ Λουτ, έχοντας ως όρο εντολής τη συνομολόγηση «Όρων Αναφοράς».
Πρόκειται για μια έννοια, η οποία σύμφωνα με το sigmalive.com, ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε στο Κυπριακό πρόβλημα.
Στόχος των «Όρων Αναφοράς» είναι να καθορίσουν το περιεχόμενο ή περίγραμμα των όσων ζητημάτων ή πτυχών του Κυπριακού, τα οποία θα τεθούν υπό διαπραγμάτευση σε μια νέα διάσκεψη, καθώς επίσης και τη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί.
Ωστόσο, ούτε τα απανωτά ταξίδια της Τζέιν Χολ Λουτ στο νησί, ούτε οι επισκέψεις της στις εγγυήτριες δυνάμεις με στόχο την κατάληξη επί των Όρων, δεν στέφθηκαν με επιτυχία, παρά την όποια πρόοδο μπορεί να καταγράφηκε.
Όπως ισχυρίζεται η Λευκωσία, τα αίτια της μη κατάληξης σε συμφωνία είναι, μεταξύ άλλων, οι παρεμβολές της Τουρκίας στα κατεχόμενα. Παρεμβολές, οι οποίες ανέτρεψαν, σύμφωνα με τα όσα ισχυρίζεται η ε/κ πλευρά, και τη συναντίληψη που είχε επιτευχθεί ανάμεσα στους δυο ηγέτες στις 9 Αυγούστου.
Βλέποντας την κρισιμότητα της κατάστασης και με βάση τα παραπάνω, ο Αντόνιο Γκουτέρες αντιλαμβανόμενος ότι υπήρχε μια κοινή βάση επάνω στην οποία οι δυο ηγέτες θα μπορούσαν να συμφωνήσουν τους κάλεσε στο Βερολίνο.
Οι παράγοντες που καθυστερούν τη διαδικασία
Στη συνάντηση, Αναστασιάδης και Ακιντζί προσπάθησαν να επιδείξουν μια εποικοδομητική στάση για να μην ενταφιάσουν την εν εξελίξει διαδικασία.
Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο «Φιλελεύθερος» της Κύπρου, στη διάρκεια του δείπνου μεταξύ του ΓΓ ΟΗΕ και των δύο ηγετών της Κύπρου υπήρξε συμφωνία ως προς τον επιδιωκόμενο στόχο.
Όμως από την Κύπρο αντιλαμβάνονται πως δεν μπορούν να προχωρήσουν προς τα εμπρός λόγω τριών παραγόντων:
- Η αδιαφορία και απροθυμία της Τουρκίας να ασχοληθεί τώρα με το Κυπριακό
- Οι προτεραιότητες του Ηνωμένου Βασιλείου, εκλογές και Brexit
- Οι «εκλογές» στα κατεχόμενα που θα διεξαχθούν τον ερχόμενο Απρίλη.
Με βάση αυτά τα δεδομένα το Κυπριακό δεν αναμένεται να πάει σε διαδικασία διαπραγματεύσεων πριν τον Μάη. Στο μεσοδιάστημα τα Ηνωμένα Έθνη θα επιχειρήσουν να κρατήσουν ζωντανή τη διαδικασία.
Σχετικά με όσα καταγράφονται στη δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ μετά το άτυπο δείπνο στο Βερολίνο, η Λευκωσία εκτιμά ότι η προσπάθεια επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στις εγγυήτριες δυνάμεις, σημειώνοντας παράλληλα τη σύμπτωση θέσεων των δύο ηγετών ως προς τις παραμέτρους πάνω στις οποίες θα κινηθεί η λύση.
Ο στόχος για επίτευξη μιας στρατηγικής συμφωνίας που θα ανοίξει τον δρόμο για μια συνολική διευθέτηση δεν ερμηνεύεται ως ενδιάμεση συμφωνία, ενώ καμία ανησυχία δεν εμπνέει για τη Λευκωσία η απουσία αναφοράς στην ΕΕ, στη δήλωση που εξέδωσε ο ΓΓ του ΟΗΕ. Ο λόγος είναι ότι δεν αναμένεται να υπάρξει συμμετοχή της ΕΕ στην άτυπη πενταμερή όπως έγινε στο Κραν Μοντάνα, όπου η Ένωση συμμετείχε ως παρατηρητής εν μέσω ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Η επόμενη μέρα
Ως προς το τι θα ακολουθήσει στο ενδιάμεσο διάστημα, σύμφωνα πάντα με τον «Φιλελεύθερο» της Κύπρου, μέχρι να γίνει εφικτή η σύγκληση της άτυπης πενταμερούς, η Λευκωσία εκτιμά πως θα υπάρξει μια αναστολή των προσπαθειών, ενόψει των αντιρρήσεων που εκφράζονται από την πλευρά της Τουρκίας, των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Αγγλία, αλλά και των «εκλογών» που θα διεξαχθούν τον Απρίλιο στην τ/κ κοινότητα.
Αναμένεται ότι η προσπάθεια θα ξεκινήσει μάλλον μετά τις «εκλογές» του Απριλίου, ενώ στο μεσοδιάστημα δεν αποκλείεται ο ΓΓ του ΟΗΕ να βολιδοσκοπεί τις εγγυήτριες δυνάμεις για να διαπιστώσει ποιος θα ήταν ο καταλληλότερο χρόνος και κάτω από ποιες συνθήκες μπορεί να συγκληθεί η άτυπη πενταμερής.