Στον απόηχο των πρωτοφανών δηλώσεων εκπορευομένων από τούρκους αξιωματούχους τις τελευταίες ημέρες, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, πέρα από την άμεση ενημέρωση των ευρωπαίων εταίρων, συμπεριλαμβανομένου του ΥΕ/ΑΕ Borrell και των ΗΠΑ το περασμένο Σάββατο, αποστέλλει άμεσα σχετικές επιστολές σε όλα τα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, καθώς και τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ.
Στις εν λόγω επιστολές θα παρατίθενται αυτούσιες οι δηλώσεις των τούρκων αξιωματούχων.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι το κείμενο των δηλώσεων αυτών είναι τόσο εξωφρενικό που παρέλκει οποιοσδήποτε σχολιασμός.
Ο υπουργός Εξωτερικών ευχαρίστησε επίσης τον τσέχο ομόλογό του Jan Lipavský για την άμεση αντίδραση της Τσεχικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία χαρακτήρισε «απαράδεκτες» και «καθόλου επιβοηθητικές» τις πρόσφατες τουρκικές δηλώσεις.
«Ένας από τους στόχους της Τσεχίας είναι η προώθηση του διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας. Η απαράδεκτη απειλή των κρατών μελών της ΕΕ, όπως αυτή κατά της Ελλάδας στην πρόσφατη δημόσια ομιλία του προέδρου Ερντογάν, δεν είναι καθόλου επιβοηθητική από αυτή την άποψη» αναφέρει χαρακτηριστικά.
One of the #CZPRES goals is to foster the EU-Türkiye dialogue. Unacceptable threatening of EU member states, like the one addressed to Greece in President Erdogan’s recent public speech, is extremely unhelpful in this regard.
— Czech MFA (@CzechMFA) September 4, 2022
Εκτός ορίων η Αγκυρα
Η αλήθεια είναι πως, το τελευταίο διάστημα, η δημόσια ρητορική τούρκων αξιωματούχων -συμπεριλαμβανομένου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν- έχει ξεφύγει από κάθε όριο, κάτι που είναι εμφανές τοις πάσι.
Η στρατηγική επιλογή της Αθήνας να μην εμπλακεί σε ανταλλαγή δηλώσεων με τους Τούρκους δεν μειώνει την ανησυχία, καθώς ο Ερντογάν και τα στελέχη της κυβέρνησής του χρησιμοποιούν καθημερινά υβριστικούς τόνους κατά των Ελλήνων, ενώ εξαπολύουν ευθείες απειλές για την κυριαρχία της Ελλάδας απειλώντας με νέο 1922.
Ολα αυτά, βεβαίως, αντιμετωπίζονται κατά κύριο λόγο ως γραφικά, ωστόσο δεν μπορεί να υποτιμηθεί το γεγονός ότι η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν τις μοναδικές χώρες στον περίγυρο της Τουρκίας που έχουν εξαιρεθεί από την… επιχείρηση γοητείας του Ερντογάν.
Γιατί κλιμακώνει ο Ερντογάν;
Οι λόγοι που η γείτονα χώρα εντείνει την επιθετική ρητορική της είναι πολλοί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που η Τουρκία θυμήθηκε τους S-300 στην Κρήτη και προσπάθησε να τους φωτογραφίσει ή το ότι ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν έκανε λόγο ότι η χώρα του είναι το άξιο μέλος του ΝΑΤΟ και η Ελλάδα όχι.
Μεταξύ των πολλών λόγων ο διεθνολόγος, Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, επισημαίνει ότι η Τουρκία έχει αντιληφθεί πως έχει αναβαθμιστεί ο ρόλος της Ελλάδας στη συμμαχία.
«Ούτως ή άλλως διάγουμε μια περίοδο που η Τουρκία μάς πιέζει για διάφορα θέματα και μέσα σε αυτή την πίεση εντάσσεται και το ΝΑΤΟ, επειδή έχει αναβαθμιστεί πολύ η θέση της Ελλάδας σε αυτό, διότι έχουν συσφιχθεί οι σχέσεις με τους Αμερικανούς και την ίδια στιγμή έχει υποβαθμιστεί η θέση της Τουρκίας στη συμμαχία» είπε.
Η γείτονα χώρα, όπως λέει ο κ. Δεσποτόπουλος, είχε το πλεονέκτημα του ελέγχου των Στενών του Βοσπόρου με τους ΑμερικαΝΑΤΟνούς να δείχνουν πάντα ενδιαφέρον στον έλεγχό τους ειδικά όσον αφορά την κάθοδο της Ρωσίας στις θερμές θάλασσες. Όμως το συγκεκριμένο αβαντάζ έχει…ξεθωριάσει εξαιτίας των καλών σχέσεων της Άγκυρας με το Κρεμλίνο.
«Η Τουρκία είχε πάντα το πλεονέκτημα του ελέγχου των Στενών και ενδιαφέρει πάρα πολύ τις ΗΠΑ να έχουν την Τουρκία στο ΝΑΤΟ για να ελέγχει τα Στενά δηλαδή να ελέγχει την κάθοδο της Ρωσίας στη Μεσόγειο. Όμως αυτό το χάνει ως έναν βαθμό η Τουρκία λόγω της στενής σχέσης της Άγκυρας με το Κρεμλίνο» είπε ο διεθνολόγος στη voria.gr, προσθέτοντας ότι ένα πλεονέκτημα που πλέον έχει χαθεί για την Τουρκία είναι η θέση που είχε στα ζητήματα της Μέσης Ανατολής.
«Το δεύτερο που έχει υποβαθμίσει τη θέση της Τουρκίας – κάποτε ήταν ισχυρό χαρτί της- είναι η Μέση Ανατολή. Κάποτε η Τουρκία ήταν πολύ ισχυρή στο ΝΑΤΟ γιατί ήταν ο παίχτης του στη Μέση Ανατολή. Τώρα που το πετρέλαιο της περιοχής δεν είναι το καύσιμο που κινεί την αμερικανική – και την ευρωπαϊκή σε μεγάλο βαθμό- οικονομία αλλά το φυσικό αέριο, ο ρόλος της αυτός έχει υποβαθμιστεί» ανέφερε.
Την ίδια ώρα, κι ενώ η Τουρκία χάνει σε δυναμικότητα των πλεονεκτημάτων της, η Ελλάδα αναβαθμίζεται και ενεργειακά αλλά και στρατηγικά.
«Έχει αναβαθμιστεί ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας ειδικά σε σχέση με τους Αμερικανούς λόγω της υποδοχής αμερικανικού LNG και των σταθμών υποδοχής που έχουν γίνει. Την ίδια στιγμή έχει αναβαθμιστεί και ο ρόλος μας λόγω της υποστήριξης της ΝΑΤΟϊκής δράσης στην Ανατολική Ευρώπη μέσα από την πολυετή αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ και την αξιοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης. Δηλαδή η ασφάλεια της Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά τις ΝΑΤΟϊκές παρεμβάσεις αυτή την στιγμή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης» είπε.
Έτσι, όπως εκτιμά ο κ. Δεσποτόπουλος, ο πρόεδρος Ερντογάν βλέπει ότι στο ΝΑΤΟ «που η Τουρκία ήταν το αγαπημένο παιδί και ειδικά των Αμερικανών αυτή την στιγμή – παρότι εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο- η Ελλάδα παίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο κι αυτό τον ενοχλεί».
«Για να καταλάβουμε πώς είναι οι σχέσεις αυτή την στιγμή της Ελλάδας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ που προκρίνουν και τις σχέσεις με το ΝΑΤΟ, εάν η Ελλάδα ήθελε και είχε τα χρήματα να αγοράσει τα F35 θα μπορούσε να τα πάρει, ενώ η Τουρκία αγωνίζεται ακόμα να αποκτήσει F 16», ανέφερε χαρακτηριστικά ο διεθνολόγος.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Τουρκία πιέζεται σημαντικά σε σχέση με το ΝΑΤΟ και τους ρωσικούς πυραύλους S 400 και για αυτό προσπαθεί να αναδείξει το θέμα με τους πυραύλους S 300 που έχει η Ελλάδα.
«Ο Τούρκος πρόεδρος ακροβατεί πια σε ακραίες καταστάσεις όταν ανοικτά αφήνει να διαφανεί ένα ενδεχόμενο αποχώρησης ή αποβολής της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ. Διαφορετικά δεν θα είχε λογική το «με χρειάζεστε πιο πολύ από τους Έλληνες»» είπε.
Τέλος, υπάρχει και ο λόγος της λεγόμενης εσωτερικής κατανάλωσης, που δεν είναι άλλος από τον λαό της Τουρκίας. Η χώρα βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη οικονομική τροχιά και η κοινωνία αντιμετωπίζει σωρεία προβλημάτων.
«Όσον αφορά τη συγκεκριμένη συγκυρία μην ξεχνάμε ότι είναι ο μήνας που οι Τούρκοι γιορτάζουν τα 100 χρόνια από την ίδρυση του κράτους τους. Ξεκίνησε από τις 30 Αυγούστου, την Ημέρα Νίκης, (σ.σ. που γιορτάζουν τη νίκη του τουρκικού στρατού επί των ελληνικών δυνάμεων το 1922 κοντά στο Αφιόν Καραχισάρ). Θα πρέπει αυτό το μήνα να είμαστε προετοιμασμένοι για ακραίες και εμπρηστικές δηλώσεις που θα πυκνώσουν» κατέληξε ο κ. Δεσποτόπουλος.